Batalion Zośka – harcerski batalion AK biorący udział w powstaniu warszawskim, składający się przede wszystkim z członków Szarych Szeregów – konspiracyjnego Związku Harcerstwa Polskiego.

Spis treści 1 Sformowanie batalionu 2 Powstanie warszawskie 3 Represje powojenne 4 Skład Batalionu "Zośka" 5 Niektórzy żołnierze 6 Bibliografia 7 Przypisy 8 Linki zewnętrzne

edytuj Sformowanie batalionu

Batalion, utworzony pod koniec sierpnia 1943, przyjął nazwę "Zośka" dla upamiętnienia postaci dowódcy warszawskich Grup Szturmowych, Tadeusza Zawadzkiego "Zośki" (poległego w akcji na posterunek graniczny w Sieczychach).

Przez pewien czas w składzie osobowym batalionu "Zośka" podawano jako jego 3. kompanię, wydzieloną już od 1 sierpnia 1943, jednostkę specjalną "Agat" ("Pegaz" – "Parasol") ze względu na jej podległość po linii harcerskiej Głównej Kwaterze Szarych Szeregów. Tuż przed powstaniem uzupełniono batalion do pełnego stanu 3. kompanii (ok. 366 osób). Batalion w olbrzymiej większości składał się z podchorążych. Żołnierze Batalionu "Zośka" brali udział w akcjach dywersyjno-sabotażowych, m.in. mających na celu niszczenie hitlerowskiego transportu kolejowego zaopatrującego front wschodni.

edytuj Powstanie warszawskie

W powstaniu warszawskim batalion "Zośka" walczył w Zgrupowaniu AK "Radosław" na Woli i Starym Mieście, skąd kompania "Rudy", dowodzona przez Andrzeja Romockiego "Morro", jako jedyna spośród załogi staromiejskiej przebiła się do Śródmieścia przez placówki niemieckie w Ogrodzie Saskim. W czasie walk na Czerniakowie i Mokotowie batalion "Zośka" został połączony z równie zdziesiątkowanym batalionem "Parasol".

Kompania "Rudy" została uznana przez dowództwo AK za najlepszą spośród 40-tysięcznej załogi żołnierzy walczących w powstaniu warszawskim, m.in. w brawurowym ataku zdobywając warszawski obóz koncentracyjny. Za walki w powstaniu warszawskim Wódz Naczelny odznaczył batalion "Zośka" Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (V kl.).

edytuj Represje powojenne

W latach 1944–1956 członków batalionu "Zośka" dotknęły prześladowania systemu komunistycznego. Początkowo uwięzionych zostało kilku z nich z powodu ich indywidualnej działalności w latach powojennych. W drugiej fali aresztowań w specjalnie zorganizowanej akcji zatrzymano trzydziestodwuosobową grupę byłych zośkowców i oskarżono ich o działalność konspiracyjną zmierzającą do obalenia ustroju komunistycznego w Polsce^[1].

edytuj Skład Batalionu "Zośka"

• 1. kompania "Maciek"
  • I pluton "Włodek"
  • II pluton
  • III pluton
  • IV pluton
• 2. kompania "Rudy"
  • I pluton "Sad"
  • II pluton "Alek"
  • III pluton "Felek"
• 3. kompania "Giewont"
  • I pluton
  • II pluton
  • pluton "Ochota"
• samodzielny pluton pancerny "Wacek"
• pluton Kedywu OW "Kolegium A"

edytuj Niektórzy żołnierze

Krzysztof Kamil Baczyński Roger Barlet Ryszard Białous Andrzej Cielecki Lidia Daniszewska Juliusz Bogdan Deczkowski Jerzy Gawin Jerzy Jagiełło Jacek Karpiński Tadeusz Kosudarski Jan Kopałka Andrzej Łukoski Henryk Kozłowski Zygmunt Kujawski Wacław Micuta Tadeusz Maślonkowski

Wiktor Matulewicz Krystyna Niżyńska Konrad Okolski Jerzy Ossowski Jerzy Pepłowski Jan Rodowicz Eugeniusz Romański Andrzej Romocki Jan Romocki Jan Rossman Eugeniusz Stasiecki Tadeusz Sumiński Anna Wajcowicz Kazimierz Wasiłowski Jerzy Weil Jan Wuttke

edytuj Bibliografia

• Agnieszka Pietrzak: Żołnierze Batalionu Armii Krajowej "Zośka" represjonowani w latach 1944-1956. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2008. ISBN 978-83-60464-92-2. 
• Aleksander Kamiński: Zośka i Parasol : opowieść o niektórych ludziach i niektórych akcjach dwóch batalionów harcerskich. Warszawa: Iskry, 2009. ISBN 978-83-244-0091-1. 

Przypisy

edytuj Linki zewnętrzne

• http://wilk.wpk.p.lodz.pl/~whatfor/baon_zoska.htm

p • d • e Związek Walki Zbrojnej - Armia Krajowa Komenda Główna Agat • Biuro Finansów i Kontroli • Biuro Informacji i Propagandy • Kedyw • Oddział I • Oddział II • Oddział III • Oddział IV • Oddział V • Referat Filmowy • Referat Fotograficzny • Wojskowa Służba Kobiet Obszary Białostocki • Lwowski • Warszawski • Zachodni Okręgi Białystok • Kraków • Lublin • Lwów • Łódź • Nowogródek • Polesie • Pomorze • Poznań • Radom-Kielce • Stanisławów • Śląsk • Tarnopol • Warszawa • Wilno • Wołyń Dywizje piechoty 2 DP • 3 DP • 5 DP • 6 DP • 7 DP • 8 DP • 9 DP • 10 DP • 11 DP • 12 DP • 21 DP • 22 DP • 24 DP • 25 DP • 26 DP • 27 DP • 28 DP • 29 DP • 30 DP • 106 DP Pułki piechoty 1 pspodh. • 2 pp Leg. • 3 pp Leg. • 4 pp Leg. • 5 pspodh. • 6 psp • 7 pp Leg. • 8 pp Leg. • 9 pp Leg. • 10 pp • 12 pp • 13 pp • 15 pp • 16 pp • 17 pp • 18 pp • 19 pp • 21 pp • 23 pp • 24 pp • 26 pp • 27 pp • 28 pp • 30 pp • 31 pp • 32 pp • 33 pp • 34 pp • 35 pp • 36 pp • 38 pp • 39 pp • 40 pp • 41 pp • 42 pp • 43 pp • 45 pp • 48 pp • 49 pp • 50 pp • 51 pp • 52 pp • 53 pp • 72 pp • 74 pp • 77 pp • 78 pp • 82 pp • 84 pp • 112 pp • 116 pp • 120 pp Pozostałe pułki 1 pszw • 7 puł • 8 pal • 8 puł • 8 psk • 10 pal • 14 puł • 19 puł • 21 puł • 23 puł • 27 puł Akcje Akcja Antyk • Akcja Burza • Akcja Główki • Akcja Góral • Akcja Kutschera • Akcja N • Akcja Nowy Rok • Akcja Pensjonat • Akcja pod Arsenałem • Akcja Nieszpory • Akcja Koppe • Akcja w Celestynowie • Akcja Weffels • Akcja Wieniec • Operacja Synteza • Operacja Ostra Brama • Powstanie warszawskie • Powstanie zamojskie Organizacje AKO • Cichociemni • Krzyż Armii Krajowej • Polskie Państwo Podziemne • Szare Szeregi • ŚZŻ AK • Żołnierze wyklęci • Republika Pińczowska • Rzeczpospolita Turgielska

GotLink.pl

Inne wersje językowe: ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |